Bir fotoğraf gerçek olabilir, fakat altında yazan olayla ilgili olmayabilir. Bu yüzden görseli araştırırken yalnızca düzenlenip düzenlenmediğini sormak yeterli değildir. Fotoğrafın daha önce nerede yayımlandığı, o yayında nasıl açıklandığı ve yeni paylaşımın ne iddia ettiği ayrı ayrı incelenmelidir. Aynı görüntüye farklı bir başlık eklenmesi bile araştırmanın konusunu değiştirebilir. İncelenen iddiayı korumak, bulunan sonuçların konu dışına taşmasını da önler.
Açıklayıcı şema: Bir manzara üzerinde farklı kırpma oranlarını gösteren şema. Kaynak: Image cropping 133×1.jpg; üretici: Andreas -horn- Hornig; lisans: CC BY-SA 3.0. Kaynak bildirimi: Bryce Amphitheater.jpg (unknown author, Public Domain).
Önce paylaşımın iddiasını kaydedin
Görselin yanında verilen yer, tarih ve olay açıklamasını not edin. Fotoğrafın neyi gösterdiği söyleniyor? Kesin bir tarih mi veriliyor, yoksa güncel bir olayla dolaylı ilişki mi kuruluyor? Bu alanları ayırmak, arama sırasında bulunan eski sayfanın hangi iddiayı desteklediğini veya zayıflattığını görmeyi sağlar.
Araştırdığınız paylaşımın bağlantısını ve erişebildiğiniz açıklamasını koruyun. Yalnızca kırpılmış ekran görüntüsüyle çalışıyorsanız bu sınırlılığı not edin. Ekranda görünmeyen bir açıklamayı yazılmış gibi varsaymayın. Görselin başka bir yerdeki kullanımı araştırılabilir; ancak ilk paylaşımın bağlamı hakkında bilinmeyenler açık kalmalıdır.
Görsel eşleşmesini olay eşleşmesi sanmayın
Tersine görsel arama, aranan görüntünün başka kullanımlarını bulmak için bir başlangıç olabilir. TinEye kendi açıklamasında kırpılmış, yeniden boyutlandırılmış veya rengi değiştirilmiş kopyaları da eşleştirebildiğini; buna karşılık aynı kişi ya da nesnenin bütün farklı fotoğraflarını bulmayı amaçlamadığını belirtir. Bu ayrım, “aynı görsel” ile “benzer içerik” arasındaki farkı gösterir.
Bir sonuçta aynı bina veya aynı tür araç görünmesi, dosyanın aynı fotoğraf olduğunu kanıtlamaz. Kadraj, ayrıntıların konumu ve görünen nesneler üzerinden gerçekten eşleşme bulunup bulunmadığını inceleyin. Farklı bir kare bulduysanız onu aynı dosyanın eski sürümü gibi kaydetmeyin. Arama sonucu yalnızca bir ipucudur; açılan sayfa ayrıca okunmalıdır.
Tarih bilgisinin neye ait olduğunu sorun
Bir sayfanın yayımlanma tarihi, fotoğrafın çekildiği tarih olmak zorunda değildir. Haberin güncellenme günü veya dosyanın sisteme eklenme zamanı da farklı bilgiler olabilir. Sayfada görüntünün kaynağı ve çekim bağlamı açıklanıyorsa bu bölümü arayın. Tarihin neyi gösterdiği belirsizse kesin çekim tarihi olarak kullanmayın.
Varsayımsal bir örnekte aynı fotoğrafın yıllar önceki bir haberde yer aldığı bulunursa, “bu görüntü ilk kez bugün çekildi” iddiası sorgulanabilir. Fakat yalnızca o sayfaya dayanarak fotoğrafın dünyadaki ilk yayımını bulduğunuzu söyleyemezsiniz. Bulduğunuz en eski kullanım ile fotoğrafın gerçekten ilk kullanımı aynı kanıt düzeyinde değildir.
Yer iddiasını bağımsız ayrıntılarla araştırın
Görünen tabela, yapı veya başka ayırt edici ayrıntılar araştırmaya yardımcı olabilir. Bunları tek başına kesin konum işareti kabul etmeyin. Okunamayan bir tabelayı hayal ederek tamamlamak ya da benzer binaları aynı yer saymak hatalı sonuca götürebilir. Yerle ilgili doğrulamada mümkünse ilgili yapının veya kurumun kendi açıklamalarını bulun.
Sonuç çıkmamasına gereğinden fazla anlam vermeyin
Aramada eski kullanım bulunamaması, görüntünün yeni veya doğru bağlamda olduğunu doğrulamaz. Aracın taradığı kaynaklar, erişebildiği sayfalar ve eşleştirme biçimi araştırmanın sınırını oluşturur. Farklı bir arama denemesi yapılabilir; buna rağmen sonuç alınmıyorsa “önceki kullanım bulunamadı” demekle yetinmek gerekir.
Aynı görüntünün çok sayıda sayfada bulunması da birbirinden bağımsız doğrulamalar olduğu anlamına gelmez. Sayfalar aynı açıklamayı kopyalıyor olabilir. Fotoğrafı üreten veya ilk bağlamını açıklayan kaynağa yaklaşmaya çalışın. Bulunan atıf zincirini kısa bir listeyle tutmak, hangi sayfanın hangi bilgiyi eklediğini görmeyi kolaylaştırır.
Son notunuzda üç şeyi ayırın: kesin eşleşen eski kullanım, doğrulanmış bağlam ve açık kalan soru. Yöntemin teknik sınırlarına örnek olarak TinEye’ın eşleşme açıklaması okunabilir. Araştırmanın amacı görüntüye yeni bir hikâye eklemek değil, mevcut iddiayı eldeki kanıtın izin verdiği ölçüde değerlendirmektir.