Bir kitabı katalogda bulamamak, kitabın koleksiyonda kesinlikle bulunmadığı anlamına gelmeyebilir. Arama, hatırlanan başlığın yanlış bölümünden veya uygun olmayan alandan yapılmış olabilir. Başlangıçta hangi bilgiyi kesin bildiğinizi ayırmak yararlıdır: eser adı, yazar, konu, çevirmen ya da belirli baskıya ilişkin bir ayrıntı.
Temsili görsel: Kitapların yerleştirildiği kütüphane rafı. Kaynak: Library bookshelf.jpg; üretici: Mshuang2; lisans: CC0.
Hatırladığınız bilgileri kesin ve yaklaşık diye ayırın
Kitabın kapağında gördüğünüz bir sözcükle gerçek başlık aynı olmayabilir. Notunuzda kesin bildiğiniz bölümü ve yalnızca hatırladığınızı düşündüğünüz kısmı ayrı yazın. Böylece sonuç çıkmadığında bütün aramayı değiştirmek yerine belirsiz alanı yeniden araştırabilirsiniz. Başlığı tam hatırlamıyorsanız birkaç ayırt edici sözcükle başlamak bir seçenek olabilir.
Katalog arayüzü özel alan seçimi sunuyorsa, elinizdeki bilgiyi uygun alana yerleştirin. Bütün sistemlerin aynı arama seçeneklerini veya aynı işaretleri kullandığını varsaymayın. Tam ifade, kesme işareti ya da başka gelişmiş seçenek kullanılacaksa kütüphanenin kendi yardımını okuyun. Bir katalogda çalışan yöntemi diğerine açıklamasız taşımayın.
Eser adıyla ararken alt başlığı da düşünün
Katalog kaydında başlıkla ilişkili ek açıklamalar bulunabilir. Koha’nın resmî arama kılavuzu, başlık, yazar ve konu gibi alanlarda ayrı arama yapılabildiğini gösterir. Bu bir sistem örneğidir; her kütüphanenin arayüzünün aynı olacağı anlamına gelmez. Okur açısından önemli olan, kayıtta görülen uzun ifadenin hangi bölümünün aranan eseri tanımladığını anlayabilmektir.
Sonuçlarda benzer adlar varsa yalnızca ilk sözcüğe bakarak seçim yapmayın. Yazar, dil ve yayın bilgisi gibi diğer alanları da okuyun. Kendi notunuzda başlığın hangi biçimde bulunduğunu kaydetmek, daha sonra yeniden aramayı kolaylaştırır. Bir çeviri söz konusuysa başka dildeki adla Türkçe başlığı ayrı arama ipuçları olarak kullanabilirsiniz.
Yazar ve katkı veren kişileri karıştırmayın
Kapakta adı bulunan kişi yazar, editör, çevirmen veya başka bir katkı sahibi olabilir. Kayıttaki rol açıklamasını okuyun. Bir kişiyi yalnızca adı tanıdık geldiği için eserin yazarı kabul etmeyin. Arayüzün sunduğu kişi veya sorumluluk alanları varsa bunların neyi kapsadığını yardım bölümünden kontrol edin.
Bir eserin yazarını bulduktan sonra aynı kişinin başka eserlerine geçmek mümkün olabilir. Ancak sonuç listesinin tamamını aynı kişiye ait saymadan önce ayırt edici bilgileri inceleyin. Aynı veya benzer adlar bulunabilir. Katalog kaydının ilgili tanımlayıcıları, belirsizliği azaltmak için araştırılabilir; bulunmayan bilgi kendiliğinden tamamlanmamalıdır.
Konu araması başka bir soruya yanıt verir
Belirli bir kitap değil bir konuda kaynak arıyorsanız, başlangıç sözcükleri değişir. Günlük dilde kullandığınız kavramla katalogda görülen konu ifadesi farklı olabilir. Uygun bir kayıt bulduğunuzda onun konu alanlarını okuyun. Arayüz bağlantı veriyorsa aynı ifadeyle başka kayıtlara ulaşmayı deneyebilirsiniz; bu özellik her katalogda bulunmak zorunda değildir.
Çok fazla sonuç geldiğinde her şeyi aynı anda daraltmayın. Önce dil, malzeme türü veya yayın dönemi gibi ihtiyacınızla ilgili tek bir ölçüt seçin. Hangi filtrenin sonucu değiştirdiğini görmek, yanlış bir sınır yüzünden ilgili kayıtları dışarıda bırakıp bırakmadığınızı anlamaya yardımcı olur. Bir filtre kullanılması, içerik kalitesinin değerlendirildiği anlamına gelmez.
Bulduğunuz kaydın baskı ve erişim bilgisini okuyun
Aynı eserin farklı baskıları ayrı kayıtlar olarak karşınıza çıkabilir. Kayıtta baskı bilgisi bulunuyorsa hangi sürümün tarif edildiğini kontrol edin; farklı baskıları aynı nesne gibi değerlendirmeyin. Başlık aynı olsa da aradığınız belirli baskıyı bulduğunuzu söylemeden yayın bilgilerini karşılaştırın. Ödünç veya yerinde kullanım durumuysa kütüphanenin güncel kayıt ve koşullarından kontrol edilmelidir.
Arama alanları ve filtrelerin nasıl ayrılabildiğine örnek olarak Koha’nın resmî arama kılavuzu incelenebilir. Son kaydınızda katalog bağlantısı ve ayırt edici künye bilgilerini birlikte tutmak, aynı kitaba yeniden ulaşmayı kolaylaştırır. Arama sonuçsuzsa hangi yolların denendiğini kütüphaneciye açıklamak da yardım istemeyi somutlaştırır.